30 marca, poniedziałek, 
Notatki, które trzeba wpisać do zeszytu, będą napisane pogrubioną czcionką (jak temat lekcji).
Temat: Już czas na rozróżnianie czasów.
Zapewne zauważyłeś, realizując sobie ostatnią lekcję, jak ważną (może najważniejszą) częścią mowy jest czasownik. Wyobrażasz sobie opisywanie świata bez użycia czasownika?
I.	Wykonaj (ustnie) ćw. 5 str. 239.
Już wiesz, że czasownik pozwala mówić o ty, co było kiedyś, o czasie obecnym i o przyszłości.
Nazwa CZASOWNIK ma związek z rzeczownikiem CZAS. Czasu nie dotkniemy, nie możemy go zobaczyć, ale jest, mija.
Dzięki czasownikom umiemy opowiadać o zdarzeniach, informować, że się skończyły albo zaczną lub trwają. 

II.	Czasowniki mogą występować w trzech czasach:
w czasie teraźniejszym – nazywają to, co się dzieje teraz, w chwili, gdy o tym mówimy, np. czytam, śpiewamy, idą, denerwuję się.
w czasie przeszłym – wskazują na to, co już się zdarzyło, np. rysowałam, graliśmy, mazał, powiedział.
w czasie przyszłym – informują o tym, co się wydarzy, np. zapyta, opowiem, napiszemy, będę pisała, będziemy mówili.
(będę pisała – 2 wyrazy? Dlaczego? – O tym w 5. klasie.)
III.	Odmieniamy!
czas teraźniejszy
lp.							lm.
1.	os. (ja) śpiewam				1. os. (my) śpiewamy
2.	os. (ty) śpiewasz				2. os. (wy) śpiewacie
3.	os. (on, ona, ono) śpiewa			3. os. (oni, one) śpiewają
(Dalej nie będę już pisać os. Wiesz, że chodzi o osobę.)
czas przeszły
lp.
1.	(ja) narysowałem / narysowałam
2.	(ty) narysowałeś/ narysowałaś
3.	(on) narysował, (ona) narysowała, (ono) narysowało
lm. 

1.	(my) narysowaliśmy/ narysowałyśmy
2.	(wy) narysowaliście/narysowałyście
3.	(on) narysował, (ona) narysowała, (ono) narysowało
Bardzo dobrze! Zauważyłaś (zauważyłeś), że czasownik odmienia się przez rodzaje.
W lp. czasownik ma 3 rodzaje: męski, żeński i nijaki. W liczbie mnogiej występuje w 2 rodzajach – męskoosobowym i niemęskoosobowym. 
Czasownik ma rodzaj męskoosobowy, gdy nazywa czynność wykonywaną przez ludzi, wśród których jest przynajmniej jeden mężczyzna (albo chłopiec).
Kiedy mówimy o grupie kobiet, dzieci, roślin, zwierząt, rzeczy używamy rodzaju niemęskoosobowego.
Dalej nie będę pisać „ja”, „ty” itd. Już wiesz, jakie są osoby czasownika.
czas przyszły
lp.					lm.
1.	napiszę			1. napiszemy
2.	napiszesz			2. napiszecie
3.	napisze			3. napiszą
czas przyszły
lp.
1.	będę pisał/będę pisała/będę pisać
2.	będziesz pisał/będziesz pisała/będziesz pisać
3.	będzie pisał/będzie pisała/będzie pisało

lm. 
1.	będziemy pisali/będziemy pisały/będziemy pisać
2.	będziecie pisali/będziecie pisały/będziecie pisać
3.	będą pisali/będą pisały/ będą pisać

Zauważ, że jedne formy informują o rodzaju czasownika, a inne nie.

IV.	Czasownik odmienia się przez osoby, liczby, czasy, rodzaje (ale nie zawsze da się określić rodzaj).
Określmy formy w podanych przykładach.

Czytam interesującą książkę. 
czytam – 1.os., lp., czas teraźniejszy, rodzaju nie określimy (czytam – powie tak dziewczyna, powie tak chłopiec)
Kilka tygodni temu graliśmy z kolegami w piłkę.
graliśmy – 1 os., lm., czas przeszły, rodzaj męskoosobowy

Sprawdź się interaktywnie, jeśli masz taką możliwość.
https://gwo.pl/czasy-p4119
https://gwo.pl/rodzaje-czasownika-p4121
https://gwo.pl/formy-czasu-terazniejszego-p4120
V.	Dodatkowa informacja
Wyrazy, które wskazują na osoby, nazywamy zaimkami osobowymi (ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one). Są ważne w porozumiewaniu się, gdyż informują między innymi o nadawcy i odbiorcy wypowiedzi.
Nie zawsze musimy używać  zaimków, aby wskazać osoby, które uczestniczą w wydarzeniach. W naszym języku informacje na ten temat zapisane są w końcówkach czasowników osobowych.
Np. 
rysuję (ja)  Nie trzeba więc pisać czy mówić: Ja rysuję najładniej w klasie. Wystarczy: Rysuję najładniej w klasie. 	

VI.	Dla utrwalenia wykonaj 8 str. 240. (Porównaj - rozwiązanie poniżej - ale najpierw spróbuj sama/sam.)
5,6.7,9 str. 66-67 (ćwiczeniówka) – prześlę rozwiązania. Ale najpierw samodzielnie :)
8/240

Czas przeszły	Czas teraźniejszy	Czas przyszły	
bolały, zaczaiłyśmy się, padał, przemokłyśmy, nie dowiedziałyśmy się, siedzieli, bałyśmy się, burczało  	ciekawi, robią, pamiętam	usłyszą, nie damy, spróbujemy, będzie, przyjmą, będziemy	

Ciekawić - czasownik
czas teraźniejszy	
	liczba pojedyncza	
liczba mnoga	

	

	

1.os.	
ciekawię	
1.os.	
ciekawimy	

2.os.	
ciekawisz	
2.os.	
ciekawicie	

3.os.	
ciekawi	
3.os.	
ciekawią	

	
Ciekawy – przymiotnik
ciekawy człowiek 
ciekawi ludzie (forma przymiotnika jest taka sam jak jedna z form czasownika – 3 os., lp.)
Język polski jest naprawdę ciekawy!
Proszę o nierozpowszechnianie materiałów.